Zagadnienia prawne

Czy osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia należy uwzględnić przy określaniu statusu przedsiębiorstwa?

Przy ustalaniu pułapu zatrudnienia należy uwzględnić liczbę zatrudnionych osób odpowiadającej liczbie „rocznych jednostek roboczych” (RJR), to jest liczbie pracowników zatrudnionych na pełnych etatach w obrębie danego przedsiębiorstwa lub w jego imieniu w ciągu całego roku referencyjnego, który jest brany pod uwagę. Praca osób, które nie przepracowały pełnego roku, które pracowały w niepełnym wymiarze godzin lub pracowników sezonowych, jest obliczana jako część ułamkowa RJR. Zgodnie z definicja przyjętą przez Komisję Europejską do osób zatrudnionych zalicza się:

• pracowników,
• osoby pracujące dla przedsiębiorstwa, podlegające mu i uważane za pracowników na mocy prawa krajowego,
• właścicieli – kierowników,
• partnerów prowadzących regularną działalność w przedsiębiorstwie i osiągających z niego korzyści finansowe.

W nawiązaniu do pkt. 1 i 2 prawo krajowe, w tym wypadku, obowiązujący Kodeks Pracy podaje w art. 2. następującą definicję pracownika: „Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.” Wobec powyższego osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło (umów cywilnoprawnych) nie można uwzględniać jako pracowników.

W jakim celu tworzy się powiązania kooperacyjne?

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości rozpoczęła 27 grudnia 2010 r. przyjmowanie wniosków na wsparcie powiązań kooperacyjnych przedsiębiorstw (działanie 5.1 PO IG). Tworzenie powiązań kooperacyjnych jest ważnym elementem polityki wzmacniania konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. Firmy mogą tworzyć powiązania nie tylko z innymi przedsiębiorstwami, ale także z instytucjami otoczenia biznesu oraz jednostkami naukowymi. Powiązania kooperacyjne są od lat tworzone na rynkach państw Zachodniej Europy. Udowodniono, że współpraca pojedynczych podmiotów gospodarczych ze sobą może przyczynić się do osiągnięcia rezultatów, których dane przedsiębiorstwo nie byłoby w stanie osiągnąć działając osobno. Powiązania kooperacyjne o zasięgu ponadregionalnym tworzy się więc w celu lepszego wykorzystania nowych rozwiązań technologicznych, organizacyjnych i produktowych. Współpracujące ze sobą firmy wymieniają doświadczenia, lepiej wykorzystują swoje zasoby i mogą szybciej wdrażać innowacje. Nie bez znaczenia pozostaje także kwestia zmniejszenia kosztów przez korzystanie ze wspólnej infrastruktury.

O naborze wniosków na rozwój powiązań kooperacyjnych można przeczytać na stronie http://poig.parp.gov.pl/index/more/18606.

Co to jest pomoc publiczna?

Jest to pomoc państwa polegająca na dofinansowaniu projektów, przedsięwzięć, inwestycji, które wpływają na sytuację na wolnym rynku. Państwo udzielając pomocy, wpływa na naruszenie zasad wolnej konkurencji, ponieważ nie pomaga wszystkim podmiotom w takim samym stopniu. Otrzymujący tę pomoc jest więc w uprzywilejowanej sytuacji. Dlatego też beneficjenci programów operacyjnych finansowanych ze środków unijnych, realizujący projekty, które w jakichś sposób będą wpływały na sytuację na wolnym rynku, będą otrzymywali niższe dofinansowanie niezależnie od swojego statusu prawnego.

Czy o unijne środki może ubiegać się osoba fizyczna?

Tak. Beneficjentami środków pomocowych Unii Europejskiej mogą być osoby i podmioty prawne, np. jednostki samorządu terytorialnego, prywatni przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe, Kościoły, uczelnie wyższe, a także osoby fizyczne posiadające zarejestrowaną działalność gospodarczą. Głównym Programem w ramach, którego o dofinansowanie mogą ubiegać się osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jest Regionalny Program Operacyjny wdrażany w każdym z województw.

Czy możliwe jest dofinansowanie w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych projektu, którego celem jest rozpoczęcie działalności gospodarczej?

Nie. Regionalne Programy Operacyjne pozwalają tylko na współfinansowanie przedsięwzięć realizowanych przez już zarejestrowane podmioty gospodarcze. Jednakże, środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej można pozyskać w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości oraz samozatrudnienia.

Czy istnieje możliwość finansowania projektu kredytem obrotowym?

Wnioskodawca musi zapewnić środki własne na sfinansowanie projektu inwestycyjnego. W ramach tych środków będzie mógł posiłkować się środkami z kredytu (w tym też obrotowego) lub innymi źródłami, przy czym na etapie składania wniosku wnioskodawca będzie zobowiązany do udokumentowania tych środków.

Prawo Zamówień Publicznych – na co trzeba uważać?

Akty prawne regulujące relacje między podmiotami publicznymi a prywatnymi wciąż budzą wiele pytań i wątpliwości. W przypadku realizacji projektów współfinansowanych ze środków unijnych pojawia się kilka głównych problemów. Zaliczyć do nich można m.in. brak uzgodnionych z Komisją Europejską procedur uzyskiwania dofinansowania UE, niedyskryminujących projektów partnerstwa publiczno-prywatnego, jak również brak jasnych reguł odnośnie trwałości projektu (np. w wypadku sprzedaży udziałów w spółce). Ponadto zauważa się brak wytycznych dotyczących rozliczania dotacji i włączania funduszy unijnych w przepływy finansowe w projektach PPP, także w kontekście rozliczeń finansowych.

Czy jest możliwe stosowanie przez banki zabezpieczeń kredytów / pożyczek finansujących projekty unijne, w postaci zastawu rejestrowego, przewłaszczenia oraz hipoteki na środkach trwałych / nieruchomościach zakupionych ze środków dostępnych w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych?

Nie można przewłaszczać rzeczy zakupionych, wytworzonych w ramach projektu, gdyż zmiana właściciela tych rzeczy zagraża gwarancji trwałości projektu. Można natomiast ustanowić zastaw rejestrowy oraz hipotekę na rzeczy lub nieruchomości zakupionej w ramach projektu, gdyż nie powoduje to automatycznie zmiany właściciela zakupionych w ramach projektu środków trwałych/ wartości niematerialnych i prawnych.

Kiedy następuje rozpoczęcie realizacji projektu?

Rozpoczęcie realizacji projektu następuje w momencie podjęcia przez Beneficjenta pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania w ramach Projektu z zachowaniem zasad kwalifikowalności wydatków.

Kiedy następuje zakończenie finansowe realizacji projektu?

Przez zakończenie finansowe realizacji projektu należy rozumieć datę poniesienia ostatniego wydatku w Projekcie, to znaczy dokonania przez Beneficjenta zapłaty na podstawie ostatniej faktury lub innego dokumentu księgowego o równoważnej wartości dowodowej dotyczącej wydatków poniesionych w ramach Projektu.

Kiedy następuje zakończenie rzeczowe realizacji projektu?

Zakończenie rzeczowe realizacji projektu należy rozumieć jako datę podpisania przez Beneficjenta ostatecznego protokołu odbioru lub innego dokumentu równoważnego w ramach Projektu.

Czy wnioskodawcy – po złożeniu wniosku – mają prawo do dokonywania uzupełnień lub zmian złożonej dokumentacji?

Po złożeniu wniosku nie ma możliwości dokonywania uzupełnień i zmian złożonej dokumentacji z inicjatywy wnioskodawcy. Uzupełnianie złożonej dokumentacji jest możliwe jedynie wtedy, gdy w trakcie oceny formalnej zostanie stwierdzony brak jakiegoś dokumentu, i wnioskodawca zostanie wezwany do jego dostarczenia. Również na etapie oceny merytorycznej może okazać się zasadne zwrócenie się do wnioskodawcy o wyjaśnienia bądź uzupełnienia. Jednakże i w tym przypadku inicjatywa należy do Instytucji Wdrażającej dany program.

Czy możliwe jest dofinansowanie ze środków europejskich rozpoczęcia działalności gospodarczej?

Tak. Środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej można pozyskać z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, którego komponent regionalny wdrażany jest we wszystkich województwach.

Co wchodzi w skład wartości niematerialnych i prawnych? Czy są to wydatki kwalifikowane?

Tak. Wartości niematerialne i prawne są wydatkiem kwalifikowanym. Wartości niematerialne i prawne to nabyte nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania:

• autorskie lub pokrewne prawa majątkowe,
• licencje,
• prawa do: wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych,
• wartość stanowiąca równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how), o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez jednostkę na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania na podstawie umowy licencyjnej (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu.
  

Jakim jestem przedsiębiorcą (mikro, małym czy średnim)?

Za średnie przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo, które:

• zatrudnia mniej niż 250 pracowników oraz
• jego roczny obrót nie przekracza 50 milionów euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów euro.

Za małe przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo, które:

• zatrudnia mniej niż 50 pracowników oraz
• jego roczny obrót nie przekracza 10 milionów euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 milionów euro.

Za mikroprzedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo, które:

• zatrudnia mniej niż 10 pracowników oraz
• jego roczny obrót nie przekracza 2 milionów euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów euro.
  

Czy jestem przedsiębiorstwem niezależnym, partnerskim czy związanym?

Przedsiębiorstwa związane to przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:

• przedsiębiorstwo posiada większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie; lub
• przedsiębiorstwo posiada prawo do powoływania lub odwoływania większości członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; lub
• przedsiębiorstwo posiada dominujący wpływ na działalność innego przedsiębiorstwa lub;
• przedsiębiorstwo kontroluje większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorstwa partnerskie to przedsiębiorstwa, które nie są przedsiębiorstwami związanymi i które pozostają w następującym wzajemnym związku:

• przedsiębiorstwo posiada samodzielnie lub wspólnie z jednym lub kilkoma przedsiębiorstwami związanymi, 25% lub więcej kapitału lub praw głosu w drugim przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorstwo niezależne (samodzielne) to przedsiębiorstwo, które nie ma żadnych przedsiębiorstw partnerskich ani związanych.

Czy muszę zapłacić podatek od dotacji?

Nie, ale... Dochody uzyskane w ramach pomocy zagranicznej są zwolnione z podatku. Ten przepis ordynacji podatkowej obejmuje również dotacje ze środków UE. Równocześnie wydatki poniesione na tę część realizacji projektu, która  była współfinansowana przez UE, nie są wliczane do kosztów uzyskania przychodu. Jednakże praktyka obfituje w przykłady, które przeczą temu zapisowi. Izby skarbowe, zwłaszcza w wypadku zaliczek dla projektów realizowanych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, podają niekorzystną interpretację przepisu art. 17 ust 1 pkt 23 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych i nakazują płacenie podatku od zaliczkowanej dotacji. W tej sprawie wielu beneficjentów zaskarżyło decyzje izb skarbowych przed sądami administracyjnymi. Spotyka się również niekorzystne orzeczenia dotyczące dotacji pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Zapobiegliwym radzimy więc, aby przed rozliczeniem podatków w okresie obejmującym przepływy finansowe związane z projektem zwracali się o wykładnię do urzędów skarbowych.