Darowizna

Darowizna to nieodpłatne przekazanie określonego składnika majątku drugiej osobie. Zgodnie z Kodeksem cywilnym przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Co to jest darowizna?

Definicja darowizny wskazuje, że jest to świadczenie bez ekwiwalentu. Oznacza to, że osoba obdarowana nie płaci za otrzymaną rzecz i nie musi przekazywać darczyńcy niczego w zamian. Na czym polega darowizna? Darczyńca dobrowolnie przekazuje obdarowanemu określony składnik majątku, a obdarowany może (nie musi) go przyjąć.

Czym jest darowizna? Przedmiotem darowizny mogą być pieniądze, rzeczy ruchome, prawa majątkowe lub nieruchomości. Ważne jest to, że przekazanie ma charakter nieodpłatny.

W codziennym życiu darowizna często pojawia się przy pomocy finansowej w rodzinie. Wyjaśnieniem darowizny jest np. przelew od rodziców na zakup mieszkania, przekazanie środków na remont albo podarowanie samochodu dorosłemu dziecku.

Jak działa darowizna?

Najpierw darczyńca i obdarowany ustalają, co ma zostać przekazane. Następnie dochodzi do zawarcia umowy i wydania przedmiotu darowizny albo przelania środków. Przy darowiźnie pieniędzy ważne jest, aby dla celów prawidłowego udokumentowania zachować potwierdzenie przelewu.

Zgodnie z Kodeksem cywilnym oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednocześnie umowa zawarta bez tej formy może stać się ważna, jeśli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Inaczej wygląda sytuacja przy nieruchomościach – darowizna mieszkania, domu lub działki wymaga aktu notarialnego.

Umowa darowizny – kiedy jest potrzebna?

Umowa darowizny pozwala jasno określić, kto przekazuje majątek, kto go otrzymuje, co jest przedmiotem darowizny i jaka jest jego wartość. Przy mniejszych darowiznach w rodzinie strony często poprzestają na przelewie bankowym, ale przy większych kwotach lub wartościowych przedmiotach pisemna umowa może okazać się istotna dla celów dowodowych.

W przypadku nieruchomości umowa musi zostać zawarta u notariusza. Akt notarialny jest potrzebny także do ujawnienia zmiany właściciela w księdze wieczystej. Wzór i zakres takiego dokumentu zależą od przedmiotu darowizny oraz sytuacji prawnej stron.

Darowizna a podatek od spadków i darowizn

Nie należy zapominać, aby w przypadku darowizn każdorazowo potwierdzić konsekwencje podatkowe, w tym w podatku od spadków i darowizn, które będą mieć zastosowanie. Podstawę w tym zakresie stanowią przepisy ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 478 ze zm.).

Dodatkowe informacje można znaleźć w materiałach, które publikuje Minister Finansów, tj. np.: https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/sd/stawki-i-limity/

Źródło:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93.